1. Sorunun gerçekten UPS kaynaklı olup olmadığını test edin
İlk adım, hız düşüşünün internet servis sağlayıcısından mı, modemden mi, yoksa UPS’ten mi kaynaklandığını ayırmaktır.
Test sırası:
Modem/router UPS’e bağlı ve UPS prize takılıyken hız testi yapın.
Aynı cihazla aynı konumdan sonucu not alın.
UPS’in 220V fişini çekin, yani UPS batarya moduna geçsin.
30–60 saniye bekleyin.
Aynı hız testini tekrar yapın.
Hız ciddi şekilde artıyorsa UPS veya güç hattı paraziti güçlü ihtimaldir.
Modem/router’ı doğrudan orijinal adaptörle prize bağlayıp tekrar test edin.
Eğer doğrudan adaptörde hız normal, UPS prize takılıyken hız düşük, UPS bataryadayken hız daha iyi ise sorun internet hattından değil güç besleme sisteminden kaynaklanır.
2. Önce DC çıkış kablosuna ferrit takarak kısmi test yapın
UPS’in modem/router’a verdiği DC çıkış kablosuna ferrit filtre takmak ilk denenebilecek güvenli adımdır. Bu, UPS çıkışından modeme taşınan yüksek frekanslı paraziti azaltabilir.
Uygulama:
UPS’in 12V DC çıkış kablosunu bulun.
Ferrit filtreyi kablonun modem/router’a yakın kısmına takın.
Mümkünse kabloyu ferrit içinden bir tur döndürerek geçirin.
Ferriti kapatın.
Hız testi yapın.
Ping ve kopma durumunu kontrol edin.
Bu işlem bazı sistemlerde hızda kısmi iyileşme sağlar. Ancak sorun AC giriş tarafından yayılıyorsa DC çıkış ferriti tek başına yeterli olmayabilir.
3. Asıl çözüm olarak UPS’in AC giriş kablosuna ferrit takın
Bu senaryoda asıl farkı yaratan çözüm, ferrit filtrenin UPS’in 220V AC giriş kablosuna takılmasıdır. Çünkü sorun UPS’in şarj olurken AC giriş hattı üzerinden oluşturduğu veya taşıdığı parazitten kaynaklanıyorsa filtreleme giriş tarafında yapılmalıdır.
Uygulama:
UPS’in prize giden 220V AC kablosunu bulun.
Ferrit filtreyi UPS’e yakın noktaya takın.
Mümkünse kabloyu ferrit içinden bir tur döndürerek geçirin.
Ferrit tam kapanmalı ve kablo üzerinde sıkı durmalıdır.
UPS’i tekrar prize takın.
Modem/router normale döndükten sonra hız testi yapın.
Bu çözümden sonra hızın ciddi şekilde toparlanması beklenir. Örneğin hız kilobit veya birkaç megabit seviyesinden normal internet hızına yaklaşabilir. Bu durum, sorunun DC çıkıştan ziyade AC giriş hattındaki parazit olduğunu gösterir.
4. Ferriti doğru yere takın
Ferrit filtre rastgele takıldığında beklenen etkiyi vermeyebilir. Parazitin kaynağına yakın takmak daha doğru sonuç verir.
Önerilen yerleşim:
AC giriş paraziti için ferrit UPS’in 220V giriş kablosuna, UPS’e yakın takılmalı.
DC çıkış paraziti için ferrit modem/router’a giden DC kabloya takılmalı.
Ethernet paraziti şüphesi varsa ferrit ethernet kablosuna da denenebilir.
Modem adaptörü kullanılıyorsa adaptör çıkış kablosuna ferrit takılabilir.
Kablo ferrit içinde mümkünse bir tur döndürülerek geçirilirse etki artabilir.
Tek ferrit varsa önce AC girişte denenmelidir. Çünkü bu senaryoda en büyük düzelme AC giriş kablosunda görülür.
5. UPS, modem ve router’ı birbirinden uzaklaştırın
Parazit yalnızca kablo üzerinden değil, cihazların fiziksel yakınlığıyla da etkisini artırabilir. UPS’in şarj devresi, adaptör ve router antenleri birbirine çok yakınsa Wi-Fi performansı etkilenebilir.
Düzenleme önerisi:
UPS’i router antenlerinden uzaklaştırın.
Modem/router’ı UPS’in üstüne koymayın.
Adaptörleri router’ın hemen yanına yığmayın.
AC güç kablolarını ethernet kablolarından ayırın.
DC besleme kablosunu mümkün olduğunca kısa ve düzgün tutun.
Router’ı açık, havadar ve metal yüzeylerden uzak konumlandırın.
Bu adım tek başına sorunu çözmeyebilir; ancak ferrit filtreyle birlikte kararlılığı artırır.
6. Farklı priz ve farklı çoklayıcı ile test yapın
Sorun bazen UPS’in kendisinden değil, bağlı olduğu priz hattından veya kalitesiz çoklayıcıdan da etkilenebilir.
Test edin:
UPS’i başka bir prize takın.
Kalitesiz üçlü priz veya uzatma kablosu kullanıyorsanız çıkarın.
Mümkünse doğrudan duvar prizine takın.
Aynı prize yüksek güçlü cihaz bağlamayın.
Buzdolabı, motor, pompa, floresan, adaptör yığını gibi parazit kaynaklarından uzak deneyin.
Topraklı priz kullanın.
Farklı prizde hız düzeliyorsa sorun ev içi elektrik hattı veya priz/çoklayıcı kaynaklı olabilir.
7. UPS şarj davranışını gözlemleyin
Bazı mini modem UPS’ler batarya dolu görünse bile belirli aralıklarla şarja devam eder. Bu sırada şarj devresi devreye girip çıkabilir. Eğer hız düşüşü özellikle bu anlarda oluyorsa parazit kaynağı daha net anlaşılır.
Gözlemleyin:
UPS şarj ışığı yanarken hız düşüyor mu?
Batarya dolu gösterdiğinde hız değişiyor mu?
Şarj devresi tekrar devreye girince bağlantı bozuluyor mu?
UPS ısınıyor mu?
Koku, cızırtı veya anormal ses var mı?
Ferrit sonrası ısınma veya hız sorunu azaldı mı?
Isınma, koku veya cızırtı varsa cihaz kullanılmamalıdır. Ancak yalnızca hız düşüşü ve parazit varsa ferrit filtre, kablo düzeni ve priz değişimiyle çözüm sağlanabilir.
8. Router adaptörü ve UPS voltaj uyumunu kontrol edin
Modem veya router’ın istediği voltaj ve akım ile UPS çıkışı uyumlu olmalıdır. Örneğin router 12V istiyorsa UPS çıkışı kararlı 12V vermelidir. Voltaj düşük veya kararsızsa hız düşüşü, Wi-Fi zayıflığı veya yeniden başlama yaşanabilir.
Kontrol edin:
Router adaptörü kaç volt?
Router kaç amper istiyor?
UPS çıkışı aynı voltajda mı?
UPS yeterli akım verebiliyor mu?
Kablo ucu doğru polaritede mi?
DC jak gevşek mi?
Voltaj yük altında düşüyor mu?
Parazit sorunu ayrı, voltaj yetersizliği ayrıdır. UPS bataryadayken de voltaj düşüyorsa router kararsız çalışabilir. Ama bataryadayken hız düzeliyorsa sorun daha çok AC giriş/şarj paraziti tarafındadır.
9. Ethernet ve Wi-Fi testini ayrı ayrı yapın
Hız düşüşünün Wi-Fi katında mı, genel router işleminde mi olduğunu anlamak için ethernet ve Wi-Fi ayrı test edilmelidir.
Test:
Bilgisayarı ethernet kablosuyla router’a bağlayın.
UPS prize takılıyken hız testi yapın.
UPS bataryadayken hız testi yapın.
Aynı testi Wi-Fi ile tekrar edin.
Ping ve jitter değerlerini not alın.
Eğer hem ethernet hem Wi-Fi etkileniyorsa güç besleme veya router genel kararlılığı etkileniyor olabilir. Sadece Wi-Fi etkileniyorsa parazit daha çok kablosuz yayın tarafında olabilir.
10. Ping ve paket kaybı testi yapın
Sadece hız testi yeterli değildir. Parazit bazen hızdan önce ping, jitter ve paket kaybı olarak kendini gösterir.
Windows’ta test:
ping 192.168.1.1 -t
Bu test router’a olan yerel bağlantıyı gösterir. Ardından:
ping 8.8.8.8 -t
Bu da internet tarafını gösterir.
Dikkat edin:
UPS prize takılıyken ping artıyor mu?
Paket kaybı oluyor mu?
UPS bataryadayken ping düzeliyor mu?
Ferrit sonrası ping daha stabil mi?
Yerel router pinginde bile sorun varsa problem internet servis sağlayıcısından değil, ev içi ağ/güç/parazit tarafındadır.
11. Ferrit sonrası sistemi sabit bırakıp uzun test yapın
Ferrit takıldıktan sonra sadece bir hız testiyle karar vermeyin. Sorun şarj döngüsüne bağlıysa birkaç saatlik kullanımda daha net anlaşılır.
Kontrol edin:
10 dakika arayla birkaç hız testi yapın.
UPS şarj olurken hız düşüyor mu bakın.
Router’da kopma var mı?
Wi-Fi sinyali stabil mi?
Video izleme, oyun, görüntülü konuşma gibi gerçek kullanımda sorun var mı?
UPS tam dolu gösterip tekrar şarja geçtiğinde hız değişiyor mu?
Eğer ferrit sonrası hız normal kalıyorsa çözüm başarılıdır. Bu durumda AC giriş parazitinin bastırıldığı söylenebilir.
12. Sorun devam ederse ikinci ferrit ve kablo düzeni uygulayın
Tek ferrit büyük ölçüde çözüm sağlasa da bazı sistemlerde ikinci ferrit faydalı olabilir.
Deneme sırası:
Bir ferrit AC giriş kablosuna.
Bir ferrit DC çıkış kablosuna.
Gerekirse ethernet kablosuna ferrit.
AC ve DC kabloları birbirinden uzak.
UPS router’dan fiziksel olarak uzak.
Kablo fazlalıkları halka şeklinde sıkı sarılmadan düzenli toplanmış.
Ferriti kabloya takmak genellikle güvenli ve pratik bir çözümdür. Ancak cihazın içini açmak, 220V tarafına müdahale etmek veya UPS kartına işlem yapmak tehlikelidir.
13. Güvenlik uyarılarını dikkate alın
Bu sorun 220V AC hattı ile ilişkili olabileceği için güvenlik önemlidir. Ferrit dıştan takılan pasif bir parçadır ve genellikle güvenli bir çözümdür. Ancak UPS’in içini açmak, AC girişine lehim yapmak veya filtre devresi eklemek uzmanlık gerektirir.
Yapmayın:
UPS içindeki 220V bölüme müdahale etmeyin.
Cihaz çalışırken içini açmayın.
Kabloyu kesip biçmeyin.
Topraksız/kalitesiz uzatma kablosu kullanmayın.
Isınan, kokan veya cızırtı yapan UPS’i kullanmaya devam etmeyin.
Yanlış voltajlı adaptör bağlamayın.
Eğer UPS’te koku, duman, cızırtı veya aşırı ısınma varsa ferrit takmak yerine cihaz kullanım dışı bırakılmalıdır.
